Direksiyon Hidrolik Sıvısı Kontrol ve Değişimi Nasıl Yapılır?

İlk arabamda direksiyonu her sağa çevirdiğimde tuhaf bir vızıltı duyuyordum. Bir arkadaşım "hidrolik sıvısına bak" dediğinde kaputu açıp saatlerce hangi deponun ne olduğunu aradığımı hatırlıyorum. Sonunda o küçük, kapağında direksiyon simgesi olan haznenin neredeyse boş olduğunu gördüm. Yarım litre sıvı ve on beş dakika sonra ses kesildi. O günden beri direksiyon sıvısı bakımını rutin kontrol listemin sabit bir maddesi yaptım.

Aşağıda kendi yaptığım işlemleri, öğrendiğim kısayolları ve düştüğüm tuzakları anlatıyorum. Hidrolik direksiyonu olan araçlar için geçerli; eğer aracınız elektrikli direksiyona sahipse (son yıllarda üretilen pek çok model böyle) hazne de sıvı da yoktur, o durumda bu işi atlayabilirsiniz.

Neden Önemsiyorum?

Hidrolik direksiyon, bir pompanın bastığı sıvı sayesinde tekerlekleri sizin yerinize zorlar. Sıvı azaldığında ya da kirlendiğinde pompa hava çeker, sesler başlar, direksiyon ağırlaşır. En kötüsü, pompanın kendisi arızalanır ve o zaman iş küçük bir sıvı takviyesinden çıkıp ciddi bir masrafa dönüşür. Yani burada yaptığınız beş dakikalık kontrol, doğrudan cüzdanınızı koruyor.

İhtiyacınız Olanlar

• Araç el kitabında belirtilen tipte hidrolik direksiyon sıvısı (ATF isteyen araçlar da var, karıştırmayın)
• Temiz bez veya kağıt havlu
• Huni ya da uzun ağızlı bir şişe
• Sıvı çekmek için büyük bir şırınga veya sıvı boşaltma pompası
• Atık sıvıyı koyacak bir kap
• Eldiven

Adım Adım Kontrol

1. Motoru ısıtın, sonra durdurun. Ben genelde beş on dakika şehir içinde dolaşıp döndükten sonra bakıyorum. Bazı araçlar "motor çalışırken kontrol edin" diyor, bazıları "kapalıyken". El kitabı ne diyorsa ona uyun; ikisi arasında birkaç milimetre fark oluşur ve bu fark gereksiz takviye yapmanıza yol açar.
2. Hazneyi bulun. Motor bloğunun yanında, üzerinde direksiyon simgesi ya da "Power Steering Fluid" yazısı olan küçük bir kap arıyorsunuz. Şeffaf plastikse yandaki MIN–MAX çizgilerinden seviyeyi doğrudan görebilirsiniz. Metal ya da opak ise kapağın altında minik bir çubuk vardır.
3. Seviyeyi okuyun. Çubuklu tipte kapağı açıp bezle silin, geri takıp tekrar çıkarın. Sıvı, iki çizgi arasında olmalı. MIN'in altındaysa takviye gerekir; MAX'ın üstündeyse fazlasını çekip almanız daha iyi olur, çünkü ısınan sıvı genleşir ve taşar.
4. Sıvının rengine ve kokusuna bakın. Yeni sıvı berrak kırmızı, kehribar veya açık pembe olur. Kahverengiye dönmüşse, içinde siyah zerrecikler varsa ya da yanık kokuyorsa değişim zamanı gelmiş demektir. Bezin üstüne bir damla damlatıp beyaz zemine karşı bakmak en net yöntem.
5. Takviye yapın. Huniyi yerleştirip azar azar dökün. Bir seferde çok fazla koymayın; her yarım santimde durup seviyeyi kontrol edin. Doğru sıvıyı bulamadıysanız o gün eksik gitmeyi tercih edin, rastgele bir sıvı koymaktan iyidir.

Sıvıyı Değiştirme

Tam devre boşaltma servis işi ama evde yapabileceğiniz "kademeli değişim" yöntemi benim için yıllardır iyi çalışıyor:

1. Haznedeki eski sıvıyı çekin. Şırınga ya da pompayla hazneyi boşaltın. Dipteki tortuyu da almaya çalışın.
2. Yeni sıvıyla MAX seviyesine kadar doldurun.
3. Havayı alın. Motoru çalıştırın, direksiyonu sonuna kadar sağa, sonra sola çevirin. Bunu on kez tekrarlayın. Bazı araçlarda ön tekerleri yerden kaldırmak daha rahat oluyor, ama uygun kriko ve takoz yoksa yerde de yapılabilir.
4. Motoru durdurup seviyeyi tekrar okuyun. Düşmüşse tamamlayın.
5. İşlemi tekrarlayın. Bu döngüyü iki üç kez yaptığınızda sistemdeki eski sıvının büyük bölümü yenisiyle yer değiştirir. Ben genelde arada bir gün araç kullanıp sonra tekrar çekiyorum; sonuç daha iyi oluyor.
6. Atık sıvıyı doğru şekilde bırakın. Kapalı bir kaba alıp atık yağ toplayan bir yere teslim edin, lavaboya dökmeyin.

Sık Yapılan Hatalar

• Yanlış sıvı kullanmak. En pahalı hata bu. Fren hidroliği ile direksiyon sıvısını karıştıran birini gördüm, hortumlardaki keçeler şişti, tüm devre yenilendi. Kapaktaki ve kitaptaki yazıyı iki kez okuyun.
• Sızıntıyı görmezden gelmek. Sıvı sürekli azalıyorsa buharlaşmıyor, bir yerden akıyor. Araç park ettiğiniz zeminde leke arayın, hortum bağlantılarını ve direksiyon kutusunun altını kontrol edin. Takviye, sızıntının tedavisi değil.
• Direksiyonu sonuna kadar çevirip orada tutmak. Manevra yaparken uçta bekletmek pompayı en çok yoran şeydir. Birkaç santim geri alma alışkanlığı kazanın.
• Sıcak motorda kapağı hızlı açmak. Basınç ve sıcaklık birikmiş olabilir. Yavaş, bezle örtülü şekilde açın.
• Aşırı doldurmak. "Fazlası zarar vermez" diye düşünüp MAX'ı geçmek, sıvının kapaktan sızmasına ve kayışların üstüne damlamasına neden olur. Aksesuvar kayışını kontrol ederken üstünde yağ izi görürseniz akla ilk bu gelmeli.

Özet